DIAMENTOWA DROGA JEST WEWNĘTRZNYM CZASOPISMEM BUDDYJSKIEGO ZWIĄZKU DIAMENTOWEJ DROGI LINII KARMA KAGYU

Diamentowa Droga -> Nr 51 -> Drzewo schronienia

-> TU MOŻNA KUPIĆ NAJNOWSZY NUMER DIAMENTOWEJ DROGI

Drzewo schronienia

Mira Starobrzańska
_________

Drzewo schronienia to symboliczne wizualne przedstawienie wszystkich sześciu aspektów Schronienia. Przyjęcie Schronienia jest aktem pełnego zaufania do jego obiektów, czyli Trzech Klejnotów – buddy, dharmy i sangi i Trzech Korzeni – lamy, jidama i strażnika. Aby łatwiej zrozumieć, czym są obiekty Schronienia, przedstawia się je symbolicznie jako elementy drzewa schronienia (tyb. Tsog szing).


Drzewo przedstawia wszystkich mistrzów linii przekazu buddyzmu Diamentowej Drogi linii Karma Kagyu, w tym oświecone istoty, strażników nauk, praktykujących, wszystkich tych, którzy znajdują się na ścieżce do oświecenia lub już je osiągnęli. Mówi się, że każda z postaci na drzewie jest otoczona nieskończoną ilością sobie podobnych. Praktykujący przywołuje w umyśle wartości, które służą jako podstawa ochrony i rozwoju w uwarunkowanym świecie. Przyjmujemy Schronienie w buddzie – w celu, w pełnym rozwoju umysłu; w dharmie, czyli naukach Buddy, które prowadzą do urzeczywistnienia tego celu; w sandze – grupie przyjaciół podążających tą samą drogą. W buddyzmie Diamentowej Drogi przyjmujemy także Schronienie w lamie, bez którego przekaz nauk i metod nie byłby możliwy; w jidamach budzących określone właściwości umysłu oraz w strażnikach mądrości. Ostatecznym obiektem Schronienia są doskonałe właściwości umysłu, jego oświecona natura. Drzewo schronienia, zwane też „drzewem spełniającym życzenia” wyłania się z krystalicznie czystych wód jeziora o wspaniałych właściwościach. Jezioro otoczone jest bujną, pełną kwiatów łąką. Drzewo pokryte jest liśćmi, kwiatami i owocami w postaci cennych klejnotów. W miejscu, w którym jego złoty pień rozgałęzia się na cztery srebrzyste konary, znajduje się Budda Dzierżący Diament (skt. Wadżradhara, tyb. Dordże Czang) – siedzący budda z niebieskiego światła. Jego ciało posiada 50 oznak doskonałości. Jest on naszym bezpośrednim kontaktem z oświeceniem, umysłem Karmapy – najwyższą radością stanu buddy.
Budda Dzierżący Diament jest manifestacją Buddy Siakjamuniego, esencji wszystkich buddów. W formie Dordże Czang może pojawić się także Karmapa, główny lama linii Karma Kagyu, wyrażając oświecony stan umysłu. Dzierżący Diament siedzi w pozycji pełnego lotosu na dysku słońca i księżyca spoczywających na kwiecie lotosu, na tronie podtrzymywanym przez lwy. W rękach trzyma dordże i dzwonek – oznakę nierozdzielności mądrości i współczucia, przestrzeni i radości. Po prawej stronie Dzierżącego Diament (po naszej lewej) znajdują się buddowie, po lewej – sanga, przed nim (na Drzewie poniżej niego) są jidamy, a pod całym drzewem w kręgu ustawieni są strażnicy i opiekunowie nauk. Sam Dzierżący Diament otoczony jest lamami linii przekazu: bezpośrednio nad nim znajduje się I Karmapa Dysum Czienpa, nad Karmapą jest Gampopa, wyżej Milarepa, nad którym siedzi jego nauczyciel – Marpa, a nad nim Ratnamati (tyb. Lodro Rinczen). Koronę drzewa wieńczy drugi Budda Dzierżący Diament – ponadczasowe oświecenie samo w sobie, zjednoczona moc wszystkich buddów. Po obu stronach drzewa u góry znajdują się żeńscy i męscy mistrzowie nauk. Pod drzewem, wokół jeziora, zgromadzone są wszystkie czujące istoty, tuż przed drzewem jesteśmy my sami, a po prawej i lewej stronie znajdują się nasi bliscy.
Budda oznacza z jednej strony historycznego Buddę Siakjamuniego, który dokonał dwunastu szczególnych czynów, dając tym samym przykład jak osiągnąć oświecenie, z drugiej natomiast – oświecony stan umysłu – pełne przebudzenie ze snu niewiedzy, usunięcie wszystkich zasłon w umyśle i urzeczywistnienie pierwotnej mądrości, znajomość natury wszystkich zjawisk i sposobu ich przejawiania się, czyli stan wszechwiedzy. Na drzewie główną postacią wśród dziesięciu buddów jest Budda Siakjamuni, który nazywał się Siddhartha Gautama i pochodził z rodu Siakjów. Urodził się ok. 560 lat p.n.e. w królewskiej rodzinie, jako syn władcy jednego z królestw u podnóży Himalajów i prawdopodobnie wyglądał jak Europejczyk: teksty mówią, że był wysoki, silny i miał niebieskie oczy. Słowo „budda” dosłownie oznacza stan umysłu kogoś, kto jest przebudzony ze snu niewiedzy. Tybetańczycy nazywają ów stan sangdzie, gdzie „sang” oznacza „oczyszczony”, tak jak czyste jest zwierciadło, z którego starto najdrobniejsze pyłki kurzu, a „dzie” znaczy „w pełni rozwinięty” – oznacza poziom, na którym uwolnione zostają wszystkie zdolności i właściwości ciała, mowy i umysłu. Zanim Budda zmarł w dniu swoich 80. urodzin, przez 45 lat nauczał, udzielając 84 tys. nauk – wskazówek na drodze do oświecenia.
Dharma jest nauką Buddy o naturze zjawisk. Jest wyłożona w sutrach i tantrach i stosuje się ją w praktyce poprzez ćwiczenia właściwego działania, medytacji, mądrości. Jest drogą prowadzącą do zakończenia wszelkiego cierpienia, pokonania dualistycznego wyobrażenia o podmiocie i przedmiocie jako istniejących niezależnie; jest metodą służącą przezwyciężeniu zaciemnionych, splamionych stanów umysłu. Na drzewie dharma znajduje się za Buddą Dzierżącym Diament i przyjmuje formę ksiąg zawierających nauki Buddy. Księgi te to Kandziur i Tendziur. Kandziur – zbiór ustnie udzielonych nauk Buddy; składa się ze 108 tomów zawierających 84 tys. nauk. Późniejsze komentarze do Kandziuru – Tendziur – obejmują dalsze 254 księgi. Budda pod koniec życia powiedział: „Mogę umrzeć szczęśliwy. Nie zatrzymałem żadnej nauki w zamkniętej dłoni. Dałem wam już wszystko, co może wam przynieść pożytek”. Powiedział również: „Nie wierzcie w ani jedno słowo tylko dlatego, że wypowiedział je Budda, lecz sprawdzajcie rzeczy sami; bądźcie swoim przewodnim światłem – swoimi własnymi nauczycielami”. Jego ostatnia nauka wyróżnia buddyzm na tle innych religii.
Sanga oznacza z jednej strony wspólnotę urzeczywistnionych praktykujących (szlachetna sanga), znających metody i cel ścieżki oraz pomagających urzeczywistnić go również innym, a z drugiej – grupę ludzi wspólnie praktykujących i pomagających sobie nawzajem na drodze do oświecenia (zwykła sanga). Kiedy buddyzm tybetański dotarł na Zachód, zainspirował przede wszystkim ludzi myślących niezależnie i trzymających ster życia mocno we własnych rękach. Powstała nowa forma praktykowania buddyzmu – oparte na przyjaźni i idealizmie ośrodki, tworzone przez ludzi świeckich i joginów. Ich członkowie tworzą buddyjską propozycję również dla innych, nie rezygnując jednak z pracy czy rodziny. Ludzie świeccy, posiadający wykształcenie i potrafiący myśleć krytycznie są dzisiaj przykładem, jak można skutecznie stosować buddyjską wiedzę w życiu. Reprezentantem sangi na drzewie schronienia jest Budda Współczucia – Kochające Oczy (tyb. Czenrezig, skt. Awalokiteśwara). Siedzi on w pozycji pełnego lotosu na dysku księżyca podtrzymywanym przez kwiat lotosu. Ma białe ciało i cztery ręce. W prawej zewnętrznej ręce trzyma kryształową malę (więcej o mali w DD50), uwalniającą wszystkie istoty z uwarunkowanego świata, w lewej zewnętrznej kwiat lotosu, który otwiera się przy jego lewym uchu. Ukazuje on absolutną czystość wszystkich doświadczeń. W obu wewnętrznych rękach trzyma na wysokości serca klejnot oświecenia. Kochające Oczy uśmiecha się do wszystkich istot. Skóra antylopy na jego ramieniu symbolizuje dobroć i łagodność. Pięciobarwna szata wokół bioder oznacza, że włada on wszystkimi rodzajami inicjacji, a pełna pozycja medytacyjna, że nie opuszcza uwarunkowanego świata, by móc przynosić pożytek istotom. Kochające Oczy jest emanacją i symbolem współczucia wszystkich buddów. Jeżeli przywołujemy Kochające Oczy i powtarzamy jego mantrę, wówczas w strumieniu naszego umysłu w zupełnie naturalny sposób powstaje miłość i współczucie. Czenrezig był jedną z najczęściej przywoływanych form medytacyjnych w Tybecie, a kamienie z wyrytą jego mantrą „OM MANI PEME HUNG”, tzw. mury mani, można tam spotkać właściwie wszędzie.
Lama. Karma Kagyu jest jedną z czterech głównych szkół buddyzmu tybetańskiego. Jej metody pochodzą wprost od Buddy Siakjamuniego, który przekazał je swoim najbliższym uczniom. Tysiąc lat temu indyjscy oraz tybetańscy jogini uczynili z nich dostępne dla wszystkich narzędzia do pracy z umysłem w codziennym życiu. W XII wieku mistrz Gampopa udzielił tych nauk pierwszemu Karmapie. Dzięki kolejnym świadomym inkarnacjom Karmapy, linia Karma Kagyu pozostała żywa i pełna mocy do dzisiejszego dnia. Lama, nauczyciel, jest najważniejszym spośród Trzech Korzeni, ponieważ łączy w sobie błogosławieństwo, metody i ochronę, czyli wszystkie Trzy Korzenie. Mówi się, że z serca nauczyciela wypromieniowują poszczególne aspekty Buddy, czyli jidamy, a z serc jidamów wypromieniowują strażnicy. Jidamy i strażnicy są manifestacjami Lamy, metodami, które mistrz przekazał w określonym celu. Lama jednoczy w sobie również Trzy Klejnoty, ponieważ będąc formą wyrażającą oświecenie, jest Buddą. To, czego naucza, jest dharmą, a sam uosabia sangę. Lama reprezentuje żywy związek z oświeceniem, jako ogniwo nieprzerwanej linii przekazu. Skuteczne środki Diamentowej Drogi czerpią swą moc ze szczególnego związku pomiędzy nauczycielem i uczniem. Na tym poziomie nauk nauczyciel odgrywa wyjątkową rolę – nie tylko przekazuje wiedzę, lecz także umożliwia bezpośrednie rozpoznanie natury umysłu. Na drzewie schronienia lamę reprezentuje niebieski Budda Dzierżący Diament.
Jidamy to różne aspekty oświeconego umysłu – jego poszczególne właściwości – i jednocześnie wyzwalające metody, które umożliwiają nam osiągnięcie zwykłych i nadzwyczajnych zdolności (skt. siddhi). Ogromną liczbę tych form buddów, bogactwo ich atrybutów oraz wielopoziomową symbolikę trudno ogarnąć w krótkim czasie. Formy buddów przedstawiają związek umysłu człowieka z jego oświeconą naturą, ponieważ każda z nich reprezentuje różne właściwości oświecenia takie jak: mądrość, współczucie, nieustraszoność, szczodrość, radość. Praktyki medytacyjne na tego rodzaju formy nie polegają na oddawaniu czci jakiemuś bóstwu, lecz na otwarciu się na własny potencjał stanu buddy, na rozpoznaniu i doświadczeniu nierozdzielności wewnętrznej i zewnętrznej prawdy, jedności tego co immanentne i transcendentne. Formy buddów nie są oddzielne od praktykującego, lecz stanowią manifestację jego własnej oświeconej natury. Głównym jidamem na drzewie jest Budda Najwyższej Radości (tyb. Korlo Demczog, skt. Czakrasamwara). Jest to główna forma medytacyjna szkoły Karma Kagyu. Jego partnerką jest Dordże Pamo. Oboje symbolizują nierozdzielność radości i pustki, metod i mądrości. Demczog najczęściej przestawiany jest w formie dwuramiennej lub dwunastoramiennej. Dzięki medytacji na ten aspekt buddy można urzeczywistnić głęboką błogość oświecenia.
Strażnicy to buddowie pojawiający się w gniewnej formie, żeby oddalić wewnętrzne i zewnętrzne przeszkody na drodze do oświecenia. Mają groźny wygląd, lecz ich esencją jest współczucie – są aspektami nauczyciela, lamy. Energie ochronne to ochronne właściwości naszego umysłu. Istnieją również światowi strażnicy ochraniający nauki. Ich funkcją jest spontaniczna i pozbawiona wysiłku aktywność buddy, przekształcająca wszystkie rodzaje doświadczenia w kolejne stopnie na ścieżce. Głównym strażnikiem linii Karma Kagyu jest Mahakala (skt., tyb. Bernagczien), Czarny Płaszcz – usytuowany centralnie w dolnej części drzewa. Dwuramienna postać Mahakali jest ochronnym wypromieniowaniem mocy wszystkich buddów. Swoimi stopami depcze wszystkie negatywne siły, w prawej ręce trzyma nóż, który odcina wszelkie przeszkody i przeszkadzające emocje, takie jak pożądanie, gniew i ignorancję. W lewej ręce przy sercu trzyma czaszkę z krwią ego. Otaczają go olbrzymie płomienie i energie, które są mocą jego współczucia. Wszyscy Strażnicy mają tę samą esencję, różnią się tylko właściwościami. Są tą samą mocą, mądrością i współczuciem przestrzeni, manifestującymi się w bezpośredni i nieograniczony sposób. Czarny Płaszcz symbolizuje również nieustraszoność jako właściwość oświeconego umysłu.
Drzewo schronienia możemy spotkać na bardzo wielu ołtarzach w ośrodkach Lamy Ole. Znajduję się ono także na okładkach książeczek medytacyjnych do Krótkiego Schronienia i praktyki pokłonów. Drzewa często różnią się od siebie, jednak ich główne aspekty i rozmieszczenie są zachowane. Pomimo różnic wizualnych są tym samym. Na bazie drzewa schronienia buduje się ołtarze i wystawy sztuki buddyjskiej. Tworzą one pełną mandalę przy zachowaniu określonego układu form i ich wzajemnych relacji.

Więcej informacji na ten temat znajdziesz w:

  • Lama Ole Nydahl „Cztery podstawowe praktyki”
  • Lama Ole Nydahl „Wyjaśnienia do pokłonów i drzewa schronienia”
  • Manfred Seegers „Podstawowe pojęcia buddyjskie”
  • Burkhard Scherer „Buddyzm”
  • Manfred Seegers „Medytacja”
  • Dziamgon Kongtrul Rinpocze „Pochodnia pewności”
  • Kalu Rinpocze „Podstawy buddyzmu tybetańskiego”

 | W TYM NUMERZE RÓWNIEŻ:

Współczucie i mądrość są kluczem - XVII Karmapa Trinlej Taje Dordże | Zasada mandali - Lama Ole Nydahl | Wydarzało się to po prostu spontanicznie - Dzigme Rinpocze | Cytat - Dilgo Czientse Rinpocze | Oddanie - Lama Ole Nydahl | Być pożytecznym - Lama Ole Nydahl | Wskazówki do medytacji - Szierab Gjaltsen Rinpocze | Nie ma żadnego powodu, żeby nie zrobić czegoś dobrego - Topga Rinpocze | Cytat - Guru Rinpocze | Możesz cieszyć się radościami życia - Lena Leontiwa | Co robić, zanim staniemy się buddą - Lama Ole Nydahl | Stupa od kuchni - Florindą i Guido Czeija | Życie Gendyna Rinpocze - Mira Starobrzańska | Przepowiednie Karmapy - Buddhismus Heute 50 | Mekhala i Kanakhala - Mira Starobrzańska | Drzewo schronienia - Mira Starobrzańska | Kapala - Mira Starobrzańska | Buddyzm w dziejach świata - Anna Szymańska | Buddyjskie cywilizacje VII-XII wieku na terenie obecnego Dalekiego Wschodu Rosji - Aleksandra Tretjakowa | O medytacji, falach theta i profesorskim Karmapa Czienno - Wasilisa Miszuchina | 4 podstawowe rozmyślania z perspektywy astrofizyka - Blakesley Burkhart | Ameryka Południowa - Michał Bobrowski | Polski weekend w EC - Karolina Karkosińska i Hubert Bramowicz | KIBI - Magdalena Rydzewska i Jarek Kochanowicz | W medytacji stajemy się lamą - Karol Ślęczek | Zagórzany - Ekipa Zagórzan | Bartołty - Bartołty Team | Znamin - Thomas Friedman | East Side Mandala - East Side Mandala team | Kolejny krok - Grupa moreEC | News |

 | PODOBNE ARTYKUŁY: